ناصرالدین شاه؛ سانسورچی بزرگ
۶۸۱۱۰۰
۰۴ اسفند ۱۳۹۶ - ۰۲:۵۰
۲۰۱۴۱ 
ناصرالدین شاه قاجار، نخستین کسی است که حکم توقیف مطبوعات را صادر کرد و در دوران حکومتش دستگیری و استنطاق از روزنامه‌نگاران باب شد.

خبرگزاری ایسنا: ناصرالدین شاه قاجار، نخستین کسی است که حکم توقیف مطبوعات را صادر کرد و در دوران حکومتش دستگیری و استنطاق از روزنامه‌نگاران باب شد.

گرچه در عهد ناصری روزنامه‌نگاری فارسی در ایران رونق گرفت و به شمار مطبوعات افزوده شد، اما همزمان توقیف برخی روزنامه‌ها، دستگیری و استنطاق از روزنامه‌نگاران و تاسیس نخستین اداره سانسور مطبوعات در فضای رسانه‌ای کشور باب شد و آنچنان رونق گرفت که همچنان نیز ادامه دارد.

توقیف در تاریخ مطبوعات کشورمان در دوران حکومت ناصرالدین شاه از «روزنامه ملتی» آغاز شد و در مجموع این شاه‌ قاجار ۹ بار حکم توقیف صادر کرد؛ «زاهر یرادی باهارا» (اشعه روشنایی) ۲ بار، «روزنامه ملتی» ۲ بار، «لاپارتی» (مهین) یک بار برای همیشه، «شرف» یک بار، «اکودوپرس» (صدای ایران) ۲ بار و «سالنامه دولت علیه ایران» یک بار، روزنامه‌هایی هستند که برای اولین بار حکم توقیف بر پیشانی‌شان خورد و سردمدار روزنامه‌هایی شدند که برای بقا قلم‌هایشان را محدود کردند.

ناصرالدین شاه؛ سانسورچی بزرگ


میرزا ملکم نظام‌الدوله

در روزگاری که روز به روز به شمار روزنامه‌های دولتی افزوده می‌شد و با محدود کردن روزنامه‌های خصوصی، انتشار شب‌نامه‌ها افزایش می‌یافت، کافی بود مطلبی به مذاق شاه قاجار خوش نیاید تا روزنامه‌نگاری دستگیر و شکنجه و روزنامه‌ای توقیف شود؛ البته باید به این نکته نیز توجه کرد که در عهد ناصری ادبیات تند و هتاکانه در برخی از روزنامه‌ها و شبنامه‌ها رواج یافت و همین ادبیات تند آنچنان تخم ترس را در دل ناصرالدین شاه کاشت که دیگر به سختی به نشریات خصوصی مجوز می‌داد و اگر هم گاهی به این امر رضایت می‌داد، خیلی زود پشیمان می‌شد.

بسیاری از پژوهشگران تاریخ مطبوعات آغازگر استفاده ابزاری از مطبوعات و پایه‌گذار ادبیات دشنام‌نویسی و هتاکی را به میرزا ملکم نظام‌الدوله می‌دانند. او که منتقد برخی از سیاست‌های سلطنت قاجار بود، با عبارت «می‌خواهم با روزنامه‌نویسی پدر دربیاورم» به خوبی نشان داد که دیدگاه متفاوتی به روزنامه و حرفه روزنامه‌نگاری دارد. رویکردی که بارها از سوی افراد مختلف در تاریخ مطبوعات کشورمان با افزایش آزادی‌های مقطعی بیان و مطبوعات تکرار شد و همواره هم با نتایج عکسی همچون افزایش نظارت‌ها و توقیف بسیاری از نشریات همراه بود.

با افزایش نظارت‌ها بر مطبوعات کار بر روزنامه‌نگاران که تلاش می‌کردند گزارش‌هایشان با چاشنی نقد همراه باشد، سخت شد. در همین مقطع تاریخی بود که خودسانسوری گریبان روزنامه‌نگاران وطنی را گرفت و روز به روز از شهامت آنها کم کرد.

فرید قاسمی، پژوهشگر و روزنامه‌نگار در کتاب «تاریخ مطبوعات ایران» در این باره نوشته است که «در آن دوره دستگیری شب‌نامه‌نگاران، نویسندگان مطبوعات فارسی برون‌مرزی و موزعان این گونه نشریات در داخل کشور، استنطاق از روزنامه‌نگاران مطبوعات دولتی به خاطر درگیری‌های خود در محل کار، تشکیل جلسه حل اختلاف مدیران مطبوعات دولتی، بازجویی، عزل و مجازات بعضی از نمایندگان فروش مطبوعات در شهرستان‌ها و موزعانی که اخاذی می‌کردند، مرسوم شد.»

البته جای پای ناصرالدین شاه که گاه خود شخصا حکم توقیف روزنامه‌ها و دستگیری روزنامه‌نگاران را می‌داد، در طول تاریخ مطبوعات ایران هیچ‌گاه خالی نماند و آنچنان این میخ محکم کوبیده شد که تنها به فراخور مقاطع مختلف تاریخی، بایدها و نبایدهای روزنامه‌نگاران کم یا زیاد شد.

مطالب مرتبط
انتشار یافته: 13
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
03:01 - 1396/12/04
به پای شما نمیرسه:))
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۵۴ - ۱۳۹۶/۱۲/۰۴
واقعا
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۳ - ۱۳۹۶/۱۲/۰۴
کلی خندیدم ایول
Iran, Islamic Republic of
03:39 - 1396/12/04
خب الانم.شماها راهشو محکمتر ادامه دادین و النم میدین و این نظره منو چاب نمیکنی یا حرف های کلمه ها رو پس پیش میکنی تا نشه خوندش مردم احمق نیستن
Iran, Islamic Republic of
07:10 - 1396/12/04
چندسال دیگربزرگترین سانسورچی شماهاروخواهندگفت
Iran, Islamic Republic of
08:27 - 1396/12/04
هرچقدر هم بزرگ باشه به گرد پای سانسورچی برارینهای خودمون نمیرسه
Iran, Islamic Republic of
08:31 - 1396/12/04
خانذان قاجار دست نشانده روسها در ایران بودن
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۲ - ۱۳۹۶/۱۲/۰۴
اگه حرف مفت کنتور داشت کلی هزینت میشد :)
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۹ - ۱۳۹۶/۱۲/۰۴
از خاندان قاجار فقط یک پادشاه قدرتمند وجود داشت که با تجزیه طلبی و خیانت به خاک ایران بشدت مخالف بود اونم آقا
محمد خان قاجار بودنمونه اش کشتار تجزیه طلبان گرجستان بود بعد از قتل آقا محمد خان ایران عملا بازیچه روسیه شد که حاصلش اینه که چیزی جز بیابان برای ایران نذاشتن
Iran, Islamic Republic of
12:01 - 1396/12/04
دیگه قرار نبود شکسته نفسی کنی جناب سانسورچی برترینها

ما به پتانسیلهای شما اگاهیم عزیز دل برادر :)
Iran, Islamic Republic of
13:29 - 1396/12/04
خدا بیامرزد ناصرالدین شاه را
Iran, Islamic Republic of
15:02 - 1396/12/04
هرچه ایرانیها سالها برای رفع سانسور در هر دولتی وحکومتی تلاش کردند از چاله به یک چاه عمیقتر افتادند
Iran, Islamic Republic of
16:04 - 1396/12/04
از نسل کثیف قاجار هنوز در ایران وجود داره،نمونش همین کسانیه که منفی به مخالفان خاعنین میدن
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج