از صحرای کربلا تا قیاس‌های برجامی در عزاداری
۷۷۴۳۰۳
۳۰ شهريور ۱۳۹۷ - ۰۸:۱۲
۸۳۳۳ 
روضه‌خوانی و مداحی در واقع بیان شفاهی تاریخ با برانگیختن شور و احساس مذهبی مردم است. تعمیم وقایع تاریخی مثل واقع کربلا و قیام امام حسین (ع) به زمان حال و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی یکی از بدکارکردی‌های مداحی و استفاده نا به جا از این تربیون تاریخی و مقدس است.

خبرآنلاین: روضه‌خوانی و مداحی در واقع بیان شفاهی تاریخ با برانگیختن شور و احساس مذهبی مردم است. تعمیم وقایع تاریخی مثل واقع کربلا و قیام امام حسین (ع) به زمان حال و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی یکی از بدکارکردی‌های مداحی و استفاده نا به جا از این تربیون تاریخی و مقدس است.

اگر بیست سال پیش کسی به ما می‌گفت که در آینده در مراسم عزاداری امام حسین(ع) با مضامینی مثل برجام و توافق هسته‌ای و سیاست خارجی و ... روبه رو می‌شوید تعجب می‌کردیم اما این اتفاقی است که بر خلاف تذکر مراجع عظام تقلید در مراسم عزاداری چند سال اخیر افتاده است. آیا قیاس وقایع و شخصیت‌های کربلا با وقایع و شخصیت‌های سیاسی امروز جامعه به لحاظ منطقی و دینی رواست؟

همه ما جملات قصار فراوانی در باب تدبیر و تدبر در مسائل تاریخی شنیده ایم . جملاتی از این دست که «ملتی که تاریخ نداند، محکوم به تکرار آن است.» این فلسفه که تاریخ مجددآ تکرار خواهد شد درحالت غیر ابزاری آن یک خطای فلسفی و در حالت ابزاری و آگاهانه آن ناشی از «هرمونیک سیاستمدارانه» است .

مطالعه وقایع تاریخی و بررسی منطقی وقایع یکی از مهمترین کاربردهای مطالعات تاریخی است . در مطالعات تاریخی روندهای تاریخی با رویکردی بی طرفانه و علمی مورد بررسی قرار می گیرد اما در «قرینه سازی وقایع تاریخی»، نوعی مصادره به مطلوب وقایع تاریخ نهفته است.

وقایع تاریخی معلول‌های چند علیتی و پیچیده در بستر زمان و مکان است. هراکلیتوس فیلسوف بزرگ یونانی معتقد است که هیچ کس از یک رودخانه دو بار عبور نمی‌کند. این گفتار حکیمانه به این معناست که رودخانه‌ای هر لحظه در حال تغییر است و رودخانه این لحظه، رودخانه لحظاتی دیگر نخواهد بود. مابه ازا سازی وقایع تاریخی، در واقع نوعی مغالطه است که از مقدمه‌ای نادرست،نتیجه‌ای نادرست استخراج می‌کند. مقدمه غلط این منطق«تکرار تاریخ و شخصیت‌های تاریخی» در زمان حال است.

تاریخ اسلام یکی از مهمترین بسترهای تاریخی است که بیشترین میزان قرینه سازی تاریخی از آن برداشت شده است. تاریخ اسلام یکی از غنی‌ترین و ارزشمندترین مکاتب تاریخی، برای درک مفاهیم بلند اخلاقی و انسانی است .

در طول تاریخ هزار و چهارصد سال گذشته بیشترین تلاش ائمه و علمای دین در جهت اخذ حقایق راستین تاریخ اسلام از نسل گذشته و انتقال امانتدارانه آن به نسل آینده است.همین دقت در انتقال تاریخ دین «علم حدیث» را به وجود آورده است.

در قرن‌های گذشته که اکثریت مردم بی‌سواد بودند، یکی از وظایف علمای دین انتقال روندهای تاریخی دنیای اسلام به نسل‌های آتی بوده است و این انتقال در قالب ابزار نوآورانه‌ای به نام‌«روضه خوانی و مداحی» شکل گرفت که تا امروز این سنت نیکو بین شیعیان به خصوص شیعیان ایران رواج دارد.

روضه خوانی و مداحی در واقع بیان شفاهی تاریخ با برانگیختن شور و احساس مذهبی مردم است. تعمیم وقایع تاریخی مثل واقع کربلا و قیام امام حسین (ع) به زمان حال و شخصیت‌های سیاسی و مذهبی یکی از بدکارکردی‌های مداحی و استفاده نا به جا از این تربیون تاریخی و مقدس است.

«قرینه‌سازی‌های تاریخی» عموماً با انگیزه‌های سیاسی و برای به کرسی نشاندن منافع چه بسا کوتاه مدت گروه‌ها وجناح‌های سیاسی انجام می‌شود که با رسالت اصلی مداحی و روضه خوانی در تقابل است.

تقلیل مقام سید الشهدا به افراد معاصر و ترور شخصیت‌های غیرخودی با قرینه سازی با شمر و یزید و عمر سعد، وهن اسلام و مقام ائمه معصومین و خرج کردن از کیسه اسلام و اعتقاد مستعمین است.

از طرفی این قزینه‌سازی بر اساس اصول منطق نوعی مغلطه غیر منطقی است که پایه استدلال آن از پای بست ویران است. بیان این مغالطات از تریبون دینی که خود نماد عقل و خردورزی است، نوعی تضاد و از خودبیگانگی دینی به شمار آید.

پوشاندن ردای سیاست روزمره به واقعه کربلا نوعی تقلیل ظالمانه و آشکار و قلب واقعیت و پیام عاشوراست.

کجای راه را به خطا رفته‌ایم؟

برخی معتقدند سیاسی کردن مجالس عزاداری سیدالشهدا از نوعی «خودمحوری» ناشی می‌شود که به صورت آشکاری با پیام امام حسین(ع) که قربانی کردن «منیت‌ها» و «خودیت‌ها» است، تعارض ذاتی دارد. عده‌ای گمان می‌کنند، تاویل و تفسیر و تلقی آنها از حق و حقیقت «خودِ حقیقت» است. برخی گمان می‌کنند که خودشان متر و معیار حق و باطلند.

این رویکرد دفعی و منفی نسبت به مردم در یک جامعه چند صدایی، از سوی عده‌ای از مداحان و صاحبان تریبون، سست کردن اساس وحدت و زمینه ساز از هم پاشیدگی جامعه است و با سیره نبوی در جذب حداکثری در تضاد است.

از نظر این افراد کسانی که در همه جهات با آنها همسو نیستند، شمر و یزید و عمروعاص و معاویه هستند. از نقطه نظر این عده، مردمی که با نظرات این افراد صد در صد هم جهت نباشند، مردم کوفه هستند و مردم کوفه در مجالس عزاداری امام حسین(ع) جایی ندارند! بنابراین چه باک اگر پایشان از هیئت‌ها بریده شود.

امام حسین(ع) قبل از عزیمت به کربلا در فرازهایی از دعای عرفه می‌ فرمایند:«وقتي كه راه ها و مذهب ها با همه ي فراخي شان مرا به عجز مي كشانند و زمين با همه ي وسعتش بر من تنگي مي كند و ... اگرنبود رحمت تو، بي ترديد من از هلاك شدگان بودم.

اگر نبود محبت تو بي شك سقوط و نا بودي تنها پيشروي من ميشد...معبود من، اينك من پيش روي توام و در ميان دست هاي تو.آقاي من ، بال گسترده و پر شكسته و خوار و دلتنگ و حقير.نه عذري دارم كه بياورم نه تواني كه ياري بطلبم. نه ريسماني كه بدان بياويزم و نه دليل و برهاني كه بدان متوسل شوم. چه مي توانم بكنم؟ وقتي كه اين كوله بار زشتي و گناه با من است ؟!»

باید دید کجای راه را به خطا رفته‌ایم که جایگاه خودمان در جبهه حق و حقیقت و معنویت را از همه والاتر می‌پنداریم و برای امام حسین گریبان چاک می‌دهیم در حالی که پیام عاشورا را درک نکرده‌ایم.

برچسب ها:
انتشار یافته: 7
در انتظار بررسی:0
France
09:37 - 1397/06/30
ما اگر معتقدیم تاکنون هیچ زوائدی به واقعه تاسوعا و عاشورا و نقل تاریخی آن واقعه اضافه نشده و مضامین همان است که واقعا بوده و نقل این تاریخ و این جریان موجب پیروزی حق طلبان در این برهه از زمان شد پس باید این جریان را بدون افزودن و کم کاست به همان نحو که دریافت شده را انتقال داد و نقل کرد چرا که معتقدیم این جریان به خودی خود این پتانسیل را دارد که در هر زمان تاثیر خود را بگذارد ولی اگر معتقدیم در این جریان و نقل تاریخی آن در هر زمان بنابر میل و مصلحت تغییر داده اند و بر آن افزوده اند و می شود افزود پس آن چیزی که به ما رسیده نیز تحریف شده بوده و جریانی تحریف شده موجب پیروزی شده که با گذشت زمان اشکالات خود را نشان خواهد داد لذا بنظر خود جریان محرم و عاشورا این پتانسیل و توان را دارد که در هر زمان اثر خودش را بر روی حق طلبان و برائت از ظالمان و حتی ستم ناپذیری بگذارد و نیازی نیست به مردم خط داد و با تطبیق شرایط با حال و قرینه سازی و تکرار مردم را نسبت به اصل ماجرا بد بین کرد و بلکه زده کرد.
Iran, Islamic Republic of
09:42 - 1397/06/30
روشهای غلطی که باعث بوجود آمدن آقا زاده ها و توسعه و گسترش آنها در جامعه امروزی ما شده و مردم دردمند را به تنگ آورده است .
Iran, Islamic Republic of
09:44 - 1397/06/30
مگر آقای روحانی برجام را با صلح امام حسن مجتبی علیه السلام مقایسه نکرد.
Iran, Islamic Republic of
09:52 - 1397/06/30
اگه کسی انتقادی بکنه که برای حل مشکلات جامعه راهکار و راهنمایی داشته باشه خوبه یا با تجربه و متخصص باشه. نه اینکه بیاد و با حرفهاش فقط جامعه رو تحریک کنه. مسبب حال و روز همه چیز مردم و کشور همین افراد دمدمی مزاج و غیر متخصص سیاسی و اقتصادی هستند. ای کاش بجای تفرقه‌افکنی به فکر ملت و کشور بودند. خودشون که تو رفاه و ناز و نعمتند چه غمی و کمی و کاستی میتونند داشته باشند. آیا میتونند قشر کارگر و کارمند و بازنشسته و بی سرپرست ها رو درک کنند.. قوه قضائیه مستقیم که خود باید رسیدگی کند مورد حمله لفظی قرار گرفته و حتی شخص اول مملکت بعد از رهبری در مراسم عزاداری مورد بی احترامی قرار می‌گیرد. مطمئنا این افراد نه تنها به هدف خود نمی‌رسند بلکه نتیجه عکس میگیرند ولی نبودن یک مرجع قانونی و حقوقی برای رسیدگی به این اتهامات یا مماشات با این افراد و وضعیت، به این حملات و فشارهای سیاسی وضع رو بدتر خواهد کرد.
Iran, Islamic Republic of
10:12 - 1397/06/30
احسن مقاله مفید وتعمقی بود.مستدام باشی.
Iran, Islamic Republic of
13:02 - 1397/06/30
کف و سوتی که تو عاشورا سال ۸۸میزدن را محکوم میکردین
Iran, Islamic Republic of
18:20 - 1397/06/30
آقای مدیر محترم اولین نفری بودم که برای این متن مطلب گذاشتم . متاسفانه سانسور شده
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج