چرا گیلانی‌ها با دست غذا می‌خورند؟
۷۸۵۸۶۱
۲۶ مهر ۱۳۹۷ - ۰۵:۴۸
۱۲۹۱۰ 
مرسوم بوده که گیلانی‌ها غذا را در سکوت و با دست می‌خوردند و از قاشق چوبی فقط برای برداشتن خورش و ماست استفاده می‌کردند. البته هنوز هم در بسیاری از مناطق گیلان و رستوران‌های سنتی مردم ترجیح می‌دهند غذا را همچنان با دست بخورند.

خبرگزاری ایسنا: مرسوم بوده که گیلانی‌ها غذا را در سکوت و با دست می‌خوردند و از قاشق چوبی فقط برای برداشتن خورش و ماست استفاده می‌کردند. البته هنوز هم در بسیاری از مناطق گیلان و رستوران‌های سنتی مردم ترجیح می‌دهند غذا را همچنان با دست بخورند.

مردم خطه گیلان قبل و بعد از خوردن غذا، دست‌هایشان را می‌شستند. همچنین گالش‌ها(دامداران کوه نشین)، پلو و شیرگرم را در لاوک چوبی می‌ریختند و هر کس از جیب خودش قاشق خوش تراشی از چوب شمشاد یا گلابی بیرون می‌آورد و دست جمعی شیرپلا(شیربرنج) می‌خوردند. هنوز هم بسیاری از گالش‌ها از همین شیوه استفاده می‌کنند.

همچنین در فرهنگ خوراک مردم گیلان نوشته مسعود پورهادی نیز آمده است: روستایی‌های جلگه نشین، برنج کته پز را با دست به اندازه یک لقمه مشت می‌کردند و آن را به صورت کوفته در می‌آوردند و در دهان می‌گذاشتند. گیلانی‌ها در اصطلاح به این لقمه «پلا موشته» می‌گفتند.

در برخی منابع نیز اعلام شده که اسلام سفارش کرده، بهتر است انسان غذای خود را با دستان خود، بویژه دست راست میل کند. دراین باره از رسول خدا (ص)نقل شده که در مجلسی، قاشقی برای آن حضرت آوردند و پیامبر فرمود: «آدمی را گرامی داشتیم به این که انگشتان را به وی عطا کردیم» .سپس قاشق ها را بردند و حضرت با انگشتان خود غذا میل کرد.

ناگفته نماند که شیوه‌ی غذا خوردن با دست در منطقه سیستان و بلوچستان و برخی از مناطق خوزستان در ایران، همچنین در بسیاری از کشورهای آسیای شرقی و عربی نیز مرسوم است.

اما مینا رضایی-پژوهشگر- که برای تهیه فرهنگ خوراک مردم گیلان، پژوهش‌های میدانی انجام داده است، در این باره به ایسنا، می‌گوید: زمانی که در این زمینه با پیرمردها و پیرزن‌های مناطق گیلان گفت‌وگو می‌کردیم، معتقد بودند دست نه تنها در غذا خوردن بلکه برای پخت خوراک، انرژی خودش را دارد و زمانی که خوراک‌ها با دست درست می‌شوند، سالم‌تر هستند.

او ادامه می‌دهد: برداشت من از این پژوهش این چنین است که شاید مردم فکر می‌کردند با استفاده از ابزار دیگر در پخت و پز، خواص آن غذا تحت تاثیر مواد شیمایی موجود در آن ابزار قرار بگیرد اما وقتی مقالات دیگر در این باره را می‌خوانیم متوجه می‌شویم دلیل اصلی استفاده از دست در پخت و پز یا غذا خوردن همان تبادل انرژی بین طبیعت و انسان بوده و مردم معتقد بودند بدن انسان هر چیزی که طبیعی است، بهتر می پذیرد.

این پژوهشگر اضافه می‌کند: البته در حال حاضر هم درباره این موضوع صحبت هست که وقتی غذا با دست خورده می‌شود، حجم کمتری از آن در دست جا می‌گیرد به همین دلیل معده برای داشتن آنزیم های هضم آماده می‌شود تا عمل هضم غذا آسانتر صورت بگیرد اما زمانی که از قاشق استفاده می‌کنیم، حجم بیشتری از غذا وارد معده و موجب نفخ و سنگینی در فرد می‌شود.

رضایی می‌گوید: در گذشته‌ نه فقط در ایران و گیلان، بلکه در هرجای دنیا هر چیز خارجی موجب واکنش انسان می‌شد، قاشق و چنگال هم همین حکم را داشته و فرد برای بردن غذا به سمت دهانش به شکل راحت‌تری از دستش کمک می‌گرفته تا اینکه قاشق به سمت دهان ببرد.

او درباره اینکه چرا ارتباط با طبیعت از طریق قاشق‌های چوبی دست تراش برقرار نمی‌شده است، توضیح می‌دهد: در سلسله مراتب بعدی قاشق چوبی در خوردن غذا جایگزین شده است این در حالی است که مردم در مناطق دیگر ایران از قاشق فلزی استفاده می‌کردند.

حتی برای هم زدن یا پخت بسیاری از غذاها کدو قلیانی را به دو نیم تقسیم می‌کردند و از گودی آن به عنوان ملاقه برای هم زدن خوراک‌هایی با حجم زیاد مثل رُب و آش استفاده می‌کردند. من نیز همچنان از قاشق و لیوان چوبی برای غذاخوردن استفاده می‌کنم.

این پژوهشگر با بیان اینکه این امر در روستاهای مناطق مختلف گیلان متفاوت است، می‌گوید: در ارتفاعات تالش رُب دوشاب اربه پخته می‌شود. «اربه» نوعی خرمالوی وحشی است که در ارتفاعات تالش و برخی نواحی جلگه‌ای گیلان مثل شَفت و صومعه سرا عمل می‌آید که برای افراد کم خون و زنان باردار فوق‌العاده مفید است و برای همزدن دوشاب از نوعی درخت به نام کیش که همان شمشاد است، استفاده می‌شده است.

انتشار یافته: 21
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
06:25 - 1397/07/26
خانم مینا رضایی عذا خوردن با دست در قدیم وهم اکنون این مختص همه مناطق ایران وجهان بوده است .پزوهشگر کل نگر باشید.
Iran, Islamic Republic of
07:04 - 1397/07/26
عادت دیرینه و سنتی آن‌هاست
Iran, Islamic Republic of
07:08 - 1397/07/26
باسلام، بله درست است، ما بیشتر گیلانیها، معتقدیم که مخصوصا پلو وکباب را با دست میخوریم چون لذتش خیلی بیشتر از خوردن با قاشق است،شما هم حتما امتحان کنید.
Iran, Islamic Republic of
07:17 - 1397/07/26
اضافه می کردی لرها جنوب فارس وهرمزگان همه با دست غذا می خورن حتی کردهای عزیز
Iran, Islamic Republic of
07:18 - 1397/07/26
سلام. به خدا با دست بیشتر حال میده. اصلا مزه غذا رو فقط با دست خوردن میشه فهمید. من همه خانوادمون با قاشق و چنگال غذا میخورن و لی من با دست خیلی حرصشون در میاد و منم که اصلا ککم نمیگزه.:/
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۵ - ۱۳۹۷/۰۷/۲۶
واسه دوران مجردی خوبه.ولی اگر ادامه بدین .....
United Arab Emirates
07:37 - 1397/07/26
بععععله
توصیه شده با دست بخورین مریض شین
Iran, Islamic Republic of
07:50 - 1397/07/26
همیشه در گذشته ها همین بوده است .تمدن فلزی چنین شد که الان اگر با دست غدا خوری بی کلاسی بشر امروزی خود را در صنعت گم کرده است
Iran, Islamic Republic of
07:52 - 1397/07/26
خوب میکنن من هم عاشق اینم غذارو با دست بخورم ولی متاسفانه فرهنگ روشن‌ فکری خراب کرد سنت مارو اگر بخوای با دست غذا بخوری هزار جور فک بد درباره ات میکنن والا یکی حال میکنه با دست یکی با قاشق یکی چنگال چیکار مردم دارید
Iran, Islamic Republic of
08:01 - 1397/07/26
باسلام.چرا فقط گیلانی ها.ما که در بوشهر هستیم هم با دست غذا میخوریم.والبته اکثر شهرهای جنوبی...
Iran, Islamic Republic of
08:02 - 1397/07/26
دارن آمادمون میکنن واسه گرون شدن قاشق
Iran, Islamic Republic of
08:36 - 1397/07/26
مقداری آدابشون ضعیفه...
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۳ - ۱۳۹۷/۰۷/۲۶
آخه شما نبودی بهشون درس آداب بدی
United Arab Emirates
13:37 - 1397/07/26
بعضی چیزها قدیمی جدید نداره، چرا بعضی‌ها جو روغن فکری دارند،و عقلشون را از دست داده اند، انسانیت هیچ وقت قدیم و جدید نداره، یکسری رسومات و آداب خوب هم همینطور،حالا چیزی را انداخته اند دهنشون مگر عصر حجره؟ نه برای شماها کمی تفکر و تامل و تعقل نیاز هست. نه اینکه همین جوری طوطی وار بگی عصر حجر.
Iran, Islamic Republic of
13:47 - 1397/07/26
پیش مام بادست میخوریم هرمزگان
Iran, Islamic Republic of
22:38 - 1397/07/26
ما هم تو غرب هرمزگان با دست غذا میخوریم
Iran, Islamic Republic of
02:52 - 1397/07/27
یه جمله رو اشتباهی گفتین که برخی از خوزستانیا. بلکه همه خوزستانیا چون ما عربها رسممون همینه ک بادست بخوریم
Iran, Islamic Republic of
12:14 - 1397/07/27
چون قاشق را هنوز انشتن اختراع نکرده بود.
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج