اشتباهات کتاب‌های درسی ادبیات فارسی در پایه‌های مختلف
۸۳۳۵۱۲
۰۲ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۰:۱۵
۷۲۲۷ 
بی تردید کتاب‌های درسی قدر و منزلتی هم‌ارز دایرةالمعارف‌ها، سند‌ها و متن‌های قانونی و رسمی دارند برای همین باید از هرگونه خطا و اشتباهی مبرا باشند.

روزنامه خراسان: بی تردید کتاب‌های درسی قدر و منزلتی هم‌ارز دایرةالمعارف‌ها، سندها و متن‌های قانونی و رسمی دارند برای همین باید از هرگونه خطا و اشتباهی مبرا باشند.

علت با اهمیت بودن آن ها این است که دانش‌آموزان در سال‌های کودکی و نوجوانی، اولین جرقه آشنایی شان با ادبیات کشور توسط این کتاب ها زده می شود و هرگونه اشتباهی می‌تواند در ذهن کودکان و نوجوانان نقش ببندد که تصحیح آن در سال‌های آینده بسیار دشوار خواهد بود. در این بین، در کتاب های درسی ادبیات فارسی که مبنای آموزش زبان فارسی و آشنایی با ادیبان این مرز و بوم است، اشتباه هایی به چشم می خورد که احساس می شود هنگام تالیف آن ها فقط بر اساس جست وجو در گوگل وبه استناد آن در کتاب های درسی اضافه شده اند و هیچ تلاشی برای بررسی درستی و نادرستی آن ها نشده است.

پیش از این به این گونه اشتباهات در دنیای ادبیات پرداخته ایم که می توان به دروغ هایی که به فردوسی نسبت داده اند و شعرهایی با شاعران اشتباهی در روزنامه های منتشر شده در تاریخ های 6 مرداد و 10 آبان امسال اشاره کرد. در این گزارش نیز به بهانه انتساب شعری به فردوسی در کتاب ادبیات نهم متوسطه، چند نمونه از این اشتباهات را مرور می کنیم.

«چو ایران نباشد تن من مباد» سروده فردوسی نیست

محسن احمدوندی، از دبیران زبان و ادبیات فارسی، در یادداشتی که به تازگی توسط خبرنامه گروه آموزش زبان و ادب فارسی فرهنگستان زبان منتشر شده،‌ به انتساب اشتباه یک سروده معروف به فردوسی در کتاب ادبیات فارسی پایه نهم پرداخته است که ما نیز در 6 مرداد به آن اشاره کرده بودیم. در درس هشتم کتاب فارسی پایه نهم، با عنوان «همزیستی با مام میهن» به قلم فریدون اکبری شلدره از اعضای هیئت تألیف کتاب‌های درسی، وی شعر زیر را به فردوسی نسبت می دهد.

وقتی ادبیات شاعران را نمی شناسد!

ندانی که ایران نشست من‌ است/ جهان سر به سر زیر دست من‌ است

همه یک دلانند و یزدان‌شناس/ به گیتی ندارند در دل هراس

همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم

دریغ است ایران که ویران شود/ کنام پلنگان و شیران شود

چو ایران نباشد تن من مباد/ در این بوم و بر زنده یک تن مباد

همه سر به سر تن به کشتن دهیم/ از آن به که کشور به دشمن دهیم

برای نخستین‌بار ملک‌الشعرا بهار ثابت کرد این ابیات اشتباهی به همراه چهار بیت دیگر در مجله آینده به مدیریت محمود افشار در آذرماه ۱۳۲۳ به نام فردوسی به چاپ رسیده است.

آبی تر از آنیم که بی رنگ بمیریم

در کتاب پایه یازدهم بازهم اشتباه دیگری قابل مشاهده است. در صفحه 82 این کتاب و در درس روان خوانی، دو بیت شعر آورده و آن را به شخصی به نام «اصغر رباط» نسبت داده‌‌اند در صورتی که این شعر برگرفته از غزلی است از «محمد عبدی بابلسری».

انتساب اشتباهی شعری به سهراب

وقتی ادبیات شاعران را نمی شناسد!

چند وقت پیش تصویری در شبکه‌های اجتماعی دست به‌دست شد؛ تصویری درصفحه‌ 49 کتاب درسی پایه یازدهم با شعری که زیر آن نام سهراب سپهری به‌عنوان شاعر درج شده بود اما شعر از سهراب سپهری نبود بلکه از شاعری به نام کیوان شاهبداغی بود که شعرش را به سبک سهراب سپهری سروده بود. نکته این جاست که این شعر چطور به کتاب درسی راه یافته است؟ یعنی نویسندگان کتاب‌های درسی برای نمونه به‌دنبال شعری می‌گشته‌اند و با جست‌و‌جویی در وب، به این شعر سهراب رسیده‌اند؟

نسبت دروغ به مولانا

در صفحه ۳۱ کتاب درسی فارسی نهم دو بیت زیر را به مولانا نسبت داده‌اند این در حالی است که این اشعار از مولوی نیست.

تا توانی می‌گریز از یار بد/ یار بد بدتر بود از مار بد

مار بد تنها تو را بر جان زند/ یار بد بر جان و بر ایمان زند

پای عطار هم به این اشتباهات باز شد

در درس ستایش کتاب ادبیات فارسی پایه دهم، ابیاتی را به عطار نسبت داده‌اندکه در الهی‌نامه نسخه فواد روحانی نیامده‌ است. جالب این‌که مؤلفان کتاب درسی در بخش منابع، منبع این ستایش را الهی‌‌نامه عطار به تصحیح فواد روحانی، ذکر کرده‌اند! دکتر شفیعی‌کدکنی هم در تصحیح الهی‌نامه معتقد است این ابیات از عطار نیست.دو بیت از این ابیات الحاقی را در ادامه خواهید خواند.

چو در وقت بهار آیی به دیدار/ حقیقت پرده بردارد ز رخسار

فروغ رویت اندازی سوی خاک/ عجایب نقش‌ها سازی سوی خاک

وقتی زال تبدیل به زاغ می شود

وقتی ادبیات شاعران را نمی شناسد!

تصویر دیگری که در شبکه‌ها دست به‌دست شد، تصویر یکی از صفحات کتاب درسی پایه پنجم چاپ سال 1396 بود که داستان «زال و سیمرغ» را به اشتباه نوشته بود: «زاغ و سیمرغ». این اشتباه را می‌توان یک اشتباه نگارشی ساده دانست اما آیا ویراستاران، کتاب‌های درسی را به‌درستی بازبینی نمی‌کنند؟

بی‌اعتنا یی به دستور خط فارسی

مشکل دیگری که در کتاب‌های درسی این سال‌ها مشاهده می‌شود، رعایت نکردن دستور خط فارسی است. نوعی جدانویسی افراطی در دوره ابتدایی آموزش داده می‌شود. دانش‌آموز وقتی با نگارش معیار آشنا می‌شود، درمی‌یابد جدانویسی افراطی دوره مدرسه معیار درستی برای نگارش نبوده است؛ اتفاقی که اعتراض دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی را در پی داشته است.

حداد عادل چندی پیش در گفت‌و‌گو با همشهری گفته بود: «دستور خط فارسی مصوب هیئت دولت است و به‌عنوان قانون لازم‌الاجراست اما خیلی جاها آن را رعایت نمی‌کنند و سلیقه‌ای عمل می‌کنند، ازجمله در کتاب‌های درسی هم دستور خط رعایت نمی‌شود.»

انتشار یافته: 14
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
14:46 - 1397/12/02
وقتی آدم ضعیفی مثل حداد عادل در جایگاه ،رئیس فرهنگستان فارسی باشد بهتر از این نخواهد شد .

حداقل شما اگر می تونید ایشون رو پیدا کنید بگید یا بکش کنار یا کارات رو درست انجام بده .
شما سیاستمداری یا فرهنگی ؟
پاسخ ها
بدون نام
Netherlands
۲۰:۵۹ - ۱۳۹۷/۱۲/۰۳
ایشون مقدم بر اینکه سیاستمدار یا فرهنگی باشه، فضانورده. البته ویولونیست هم هست
Iran, Islamic Republic of
14:50 - 1397/12/02
فارسی ای وجود ندارد ،با سقوط ساسانیان عملا ایران و زبان پارسی پایان یافت ،ما ایرانیان عرب شده ایم که تک و توک واژه های فارسی بکار می بریم .
Iran, Islamic Republic of
16:23 - 1397/12/02
البته این اشتباهات به نظرم مال چاپ اول کتاب فارسی پایه یازدهمه.من دانش آموز پایه یازدهمم و همچین اشتباهاتی پیدا نکردم
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۳۶ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۱
ولی من دانش آموز نهمم و همه اینها تو کتابمون وجود داشت
Iran, Islamic Republic of
06:52 - 1397/12/03
بابا اینا که چیزی نیست ......کتاب ادبیات دهم مجاز و استعاره رو برعکس توضیح داده ......بعد گفتن برای آموزش مجاز بگین گلم بیا، اگه طرف نرفت گل بیاره بهش بگین اها این الان مجاز بود( که در واقع استعاره بود)
Iran, Islamic Republic of
22:55 - 1397/12/03
وقتی به معلمش مبان تحلیل کتب به روش کشورهای غیر یاد میدن ک ن فرهنگ بلکه خیلی چیزای دیگشون با ایران متفاوته...بهتر از این نمیشه
Iran, Islamic Republic of
23:05 - 1397/12/04
بچه من کلاس اوله خدایش اون خط بچه چطوری بنویس د ها شبیه ر هستن م هاشم توپر ن بچه بعضی وقتا متوجه نمیشه دندون هاش فاصله هاش خوب معلوم نیس یه عده بیسواد و بدون هیچ مطاله کتاب نوشتن
Iran, Islamic Republic of
08:50 - 1397/12/06
من معلّم ادبیاتم و خیلی غلطهای املایی می بینم که پیداست کتاب ویرایش نشده.
Iran, Islamic Republic of
21:48 - 1397/12/06
چون فارسی کلا لهجه ی درپیتی اصلا نمیشه بهش زبان گفت
Iran, Islamic Republic of
19:54 - 1397/12/07
غلط کردی پت و مت !!!!!
از اون لهجه ی زشت شما بهتره ،اصلا شما از این می سوزید که فارسی هر چی باشه از لهجه ی شما همیشه پیش بوده ؟

کجا بودید ؟
وارد ایران شدید و تازه به دنیا معرفی شدید و نامتان در تاریخ آمد ،از ما یاد گرفتید حالا می خواید تحویل خودمون بدید دزدای فرهنگی و تاریخی ؟!!!!

هر چی باشه از گوز لر و گوزلی بهتره !!!!


نامردی اگر چاپ نکنی
Iran, Islamic Republic of
13:36 - 1397/12/08
چرا پیام منو نگذاشتید،مگه میشه تورکهای غارتگر تو کشور پارسی زبانان ،به زبان ما توهین کنند بعد شما توهین های اونا رو بذارید پیام منو نذارید !!!!!!،فقط یه معنی می تونه داشته اینکه خود شما که پشت این پیامایی یکی از همون غارتگرا باشی .
پاسخ ها
رها
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۲/۱۰
حرف دهنتو بفهم یکم مطالعه کنی تاریخ دستت میاد دیگه شر و ور نمی گی
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج