فامیلی‌های عجیب، تغییر‌کرده و متفاوت چهره‌های ایرانی
۹۰۰۶۱۷
۰۷ شهريور ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۹
۱۴۹۱۹ 
اجباری شدن نام خانوادگی برای افراد در ایران (۱۳۱۳ ش)؛ این عنوانی است که در تقویم‌های غیررسمی می‌بینیم. این اتفاق دستمایه تدوین پرونده امروز شده که خمیرمایه‌اش را از سینما می‌گیرد.

روزنامه هفت صبح - احمد رنجبر: اجباری شدن نام خانوادگی برای افراد در ایران (۱۳۱۳ ش)؛ این عنوانی است که در تقویم‌های غیررسمی می‌بینیم. این اتفاق دستمایه تدوین پرونده امروز شده که خمیرمایه‌اش را از سینما می‌گیرد.

فکر کردیم چطور می‌توان با فامیلی‌های سینمایی وارد بازی شد. با وحید سعیدی که ایده را پیشنهاد داده و مرجان فاطمی مشورت کردیم که حاصلش تقسیم‌بندی سوژه در ۱۰ مورد است: آن‌ها که تکراری هستند، آن‌ها که تغییر کرده‌اند، فامیلی‌هایی که کوتاه شده‌اند، فامیلی‌هایی که اسم هستند، آن‌ها که از شغل می‌آیند، آن‌ها که ریشه تاریخی دارند، آن‌ها که از مکانی خاص عاریت گرفته شده‌اند و ...

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

این پرونده صرفاً برای سرگرمی تهیه شده و دنبال هدف دیگری نیست. پس بخوانید و لبخند بزنید. راستی شما از نام فامیلی‌تان راضی هستید یا دنبال تغییر آن می‌گردید؟

فامیلی‌هایی که تغییر کرده‌اند

امکان تغییر اسم خانوادگی همیشه وجود دارد. در میان سینمایی‌ها هم این اتفاق به وفوررخ داده است. البته تغییر نام هم زیاد شاهد بوده‌ایم که از آن به عنوان نام هنری یاد می‌شود.

مردها: احمد سعید حق پرست راد؛ این اسم کامل سعید راد، بازیگر باسابقه و خوش نقش سینمای ماست. او بهمن ۹۱ در گفتگو با روزنامه جام جم که ایسنا آن را بازنشر داده است، در پاسخ به این سؤال که اسم شما احمد حق پرست راد است، پس چرا به سعید راد معروف هستید؟ گفته بود: «بله! من در واقع سعید احمد حق پرست راد هستم! چون اسم برادرم حمید بود از همان بچگی من را سعید صدا می‌کردند و در شناسنامه اسمم احمد است.» سعید راد چند دهه است بازی می‌کند و به این اسم هنری شناخته می‌شود.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

زن‌ها: در میان خانم‌ها با موارد زیادی مواجه می‌شویم که تغییر فامیلی داده یا فامیلی هنری برای خودشان انتخاب کرده‌اند: گلاب آدینه، با نام اصلی گلاب مستعان، فخری خوروش با نام اصلی فخری اسودی، شهلا ریاحی با نام اصلی قدرت‌الزمان وفادوست، مهین شهابی با نام اصلی معین نیک طبع، رقیه چهره آزاد با نام اصلی رقیه فخرالملوک توکلی، پروانه معصومی با نام اصلی سکینه کبودرآهنگی و بیتا فرهی با نام اصلی بیتا لهارخانی دینبلی. زنده‌یاد حمیده خیرآبادی از مواردی است که نامش را تغییر داد، نام او نادره بود.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

مورد ویژه: جمشید هاشم‌پور مورد ویژه است، چون پیش از انقلاب با نام هنری آریا مشغول به فعالیت بود و تا سال‌ها بعد از انقلاب هم با این اسم بازی می‌کرد. او سال ۱۳۶۱ به دعوت مسعود کیمیایی برای بازی در فیلم «خط قرمز» دوباره به سینما بازگشت. هاشم‌پور ستاره سینمای ایران در دهه هفتاد بود. بازی او در نقش «زینال بندری» با سر تراشیده او را میان مردم مطرح کرد... گفته می‌شود بعد از مدتی او اجازه استفاده از نام هنری آریا را نداشت و حالا از فامیلی خودش یعنی هاشم‌پور بهره می‌برد.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

نکته: شیرین بینا دراصل فامیلی‌اش صدق گویا است. می‌گویند برای اینکه با خواهرش نگین تداخل فامیلی پیدا نکند سراغ بینا رفته است. مهرشاد کارخانی کارگردان سینما در اصل فامیلی حمیدنژاد داشته. او برادر عزیزالله حمیدنژاد کارگردان سینما و تلویزیون است.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر


فامیلی‌هایی که مختصر شده‌اند

خیلی از فامیلی‌ها پسوند دارند. اکثر پسوند‌ها هم مربوط به محل زندگی می‌شود. منتهی در اطراف خودمان زیاد سراغ داریم که پسوند‌ها کاربرد ندارند جز در موارد خاص، مثل قراردادها، ثبت اسناد و ... در بین سینمایی‌ها هم مواردی هست که نام‌شان برای سهولت در خوانش کوتاه شده.

کارگردان‌ها: زنده یاد علی حاتمی شاخص‌ترین کارگردانی است که نامش کوتاه شده. عنوان کامل او عباسعلی حاتمی عباسی است. در تیتراژ آثارش، اما او را به عنوان حاتمی می‌شناسیم. کمال تبریزی دیگر کارگردان شاخص سینمای ما است که فامیلی اش را کوتاه کرده. او یک عنوان را از ابتدای فامیلی‌اش برداشته. اصلش این است: کمال مصفای تبریزی. مجید مجیدی هم پسوند تالشی دارد، اما رسماً مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. سعید سهیلی هم دیگر کارگردانی است که یک عنوان پیش از فامیلی‌اش بوده، ولی از آن استفاده نمی‌کند: سعید مهراد سهیلی.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

بازیگرها: مهدی هاشمی علاوه بر اینکه فامیلی‌اش جزو موارد فراگیر است، در دسته کوتاه شده‌ها هم قرار می‌گیرد. «قرمزی» پسوند این بازیگر شاخص سینما و تلویزیون کشورمان است که در ادامه آن را حذف کرده. آقای هاشمی پیشوند «میر» هم در ابتدای اسمش دارد: میرمهدی هاشمی قرمزی. رامبد جوان تبریزی؛ این اسم کامل مجری محبوب «خندوانه» است که در این برنامه بار‌ها آن را تکرار کرده و گفته از داشتن عنوان تبریز افتخار می‌کند. پژمان بازغی کیسمی عنوان کامل بازیگر و مجری محبوب «کودک شو» است.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

فرزندان: داشتن پسوند و پیشوند در فامیلی برای فرزندان سینماگران یک امکان است تا از آن به عنوان اسم هنری‌شان بهره ببرند. سال پیش سینا مهراد که با سریال «پدر» به شهرت رسید، خیلی‌ها می‌پرسند چرا از فامیلی پدرش (سعید سهیلی) استفاده نکرده. بعداً کاشف به عمل آمد فامیلی‌شان این است: مهراد سهیلی.سینا هم از مهراد خالی استفاده کرده که به نظر او هنری‌تر است. برادرش ساعد، اما همان سهیلی را برداشته.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

زهرا مصفا، عکاس مطرح سینما، دختر کمال تبریزی است. او هم بخش مصفا را از فامیلی پدر (کمال مصفای تبریزی) عاریت گرفته.

نکته: محبوبه بیات و حمیرا ریاضی دو بازیگر زن سینمای ما هستند که فامیلی‌شان کوتاه شده است. خانم بیات پسوند مختاری هم دارد. اسم کاملش این است: کلثوم بیات مختاری. خانم حمیرا ریاضی هم یک پیشوند پیش از ریاضی داشته؛ فامیلی کاملش این است: حمیرا حسنی ریاضی

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر


فامیلی‌های پرتکرار

یکی از وجوه مشترک سینماگران، فامیلی آن‌ها است. در این میان طباطبایی، جعفری، هاشمی و گودرزی بیشترین تکرار را دارند. به دلیل فعالیت خانوادگی برخی سینمایی‌ها، دایره این بخش گسترده‌تر شده، اما از «خانواده» فراتر نرفته؛ مثل خانواده محترم شریفی‌نیا.

طباطبایی: بهنوش، لادن و طناز شاخص‌ترین بازیگرانی هستند که فامیلی شان طباطبایی است. بهنوش طباطبایی بعد از مدت‌ها کم‌کاری سال پیش در فیلم‌های «غلامرضا تختی» و «ماجرای نیمروز؛ رد خون» بازی کرد که اولی نوروز اکران شد و دومی مهرماه به سینما‌ها می‌آید. لادن از ایران رفته است و دیگر فعالیتی در سینما و تلویزیون ندارد. طناز فعال‌ترین طباطبایی است که از امروز فیلم جدید او یعنی «روسی» اکران عمومی می‌شود. او «طلا» را هم در نوبت نمایش دارد.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر


جعفری: بهناز، امیر و مجید شاخص‌ترین جعفری‌های سینما هستند. مجید جعفری چهره شناخته شده تئاتر است و در سینما فعالیت زیادی نداشته. «یک روز بخصوص» آخرین فیلمی است که با بازی او اکران عمومی شد. امیر و بهناز، اما جزو جعفری‌های شناخته شده سینما و تلویزیون هستند که سابقه تئاتری نیز دارند.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

امیر چندی پیش «چهارانگشت» را روی پرده سینما‌ها داشت و به زودی «زیر نظر» او اکران می‌شود. از بهناز هم به تازگی «جاده قدیم» وارد شبکه نمایش خانگی شده است. به این جمع باید خانواده جعفری جوزانی را هم اضافه کرد: مسعود، فتح الله، نیما و سحر.

هاشمی: یکی از فامیلی‌های محبوب در کشور است که در سینما‌ها هم چهره‌های زیادی این فامیلی را دارند. شاخص‌ترین چهره مهدی هاشمی است. این بازیگر با یک چهره سیاسی هم شباهت نام و فامیل دارد. دختر او نورا هم یکی از هاشمی‌های دیگر سینما است که خب آن‌طور که پیش‌بینی می‌شد به شهرت نرسید. برادر مهدی یعنی ناصر هم از شاخص‌های خانوده هاشمی است. سید جواد هاشمی دیگر چهره مطرح است که عموماً او را به عنوان بازیگر می‌شناسند و مترصد ساخت فیلم جدید خود است. هدایت و بهمن هاشمی را هم فراموش نکنیم.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

نکته: گودرزی و حسینی هم جزو فامیلی‌های پرتکرار سینما است. فاطمه، سروش و حمید گودرزی چهره‌های شاخص این فامیلی هستند. سروش به حاشیه رفته، اما فاطمه و حمید بازیگران پرکار سریال‌های تلویزیونی هستند. شهاب نام آورترین بازیگری است که فامیلی حسینی دارد. فرشته حسینی هم به تازگی وارد دنیای بازیگری شده.


فامیلی‌های هم‌خانواده یا شبیه هم

یک دسته فامیلی هستند که از حروف مشابه بهره می‌برند. اگر دو نفر در یک‌جا چنین شرایطی داشته باشند، بقیه مدت‌ها سردرگم می‌شوند! در سینما هم از این دست فامیلی‌ها داریم که از قضا مورد شوخی هم قرار گرفته‌اند.

عرب‌نیا و پورعرب: معروف‌ترین فامیلی موجود در سینما که خیلی وقت‌ها با هم اشتباه گرفته می‌شوند، مربوط است به آقایان ابوالفضل پورعرب و فریبرز عرب‌نیا. اشتراک در واژه «عرب» عامل اصلی ایجاد اشتباه توسط کسانی است که خیلی سینما را به شکل حرفه‌ای دنبال نمی‌کنند. وگرنه کیست که تفاوت این دو بازیگر شاخص سینمای ما را تشخیص ندهد؟ وجود چند اشتراک حرفی در اسم کوچک آن‌ها بر سخت شدن تشخیص‌شان توسط مخاطب هم بی‌تاثیر نیست. ابوالفضل پورعرب و فریبرز عرب‌نیا بار‌ها دستمایه شوخی‌هایی شده‌اند که بعضاً جذاب هم هستند. جمع حاتمی: علی حاتمی، ابراهیم حاتمی‌کیا، علی شاه‌حاتمی، لیلا و محمد حاتمی. ماشاءالله تعداد حاتمی‌های سینما زیاد است.

فامیلی‌های عجیب، تغییر کرده و چند داستان دیگر

پس کسانی که اهل سینما نیستند، حق دارند گاهی گیج شوند که کدام، کدام است! زنده‌یاد علی حاتمی و دخترش لیلا معرف همه است؛ ابراهیم حاتمی‌کیا هم جزو کارگردان‌های مشهور است. شاه‌حاتمی در تلویزیون چندسریال خوب داشته که این شب‌ها «خوش رکاب» او بازپخش می‌شود. محمد حاتمی هم کارگردان تئاتر و بازیگر تلویزیون است و با حاتمی‌کیا در «آژانس شیشه‌ای