عشایر شاهسون؛ از اصالت تا زندگی شیرین
۹۰۹۴۵۲
۳۱ شهريور ۱۳۹۸ - ۰۸:۲۶
۴۳۳۶ 
یکی از مهم‌ترین و مشهورترین ایل‌های کشورمان، عشایر شاهسون هستند که در واقع گروهی از ایل‌های آذربایجانی به شمار می‌روند و در منطقه دشت مغان و همین‌طور اردبیل زندگی می‌کنند. در این مطلب همراه ما باشید تا عشایر شاهسون را بهتر و کامل‌تر بشناسیم.

برترین‌ها: همانطور که می‌دانید یکی از جذاب‌ترین و زیباترین شیوه‌های زندگی در برخی نقاط کشور کوچ‌نشینی است. بسیاری از افرادی که در شهر‌های بزرگ و شلوغ زندگی می‌کنند ترجیح می‌دهند که تعطیلات خود را در کنار عشایر و تماشای ییلاق آن‌ها بگذرانند و بتوانند آرامش زندگی آن‌ها را از نزدیک لمس کنند.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

در بخش‌های متفاوتی از کشور ایران، ایل‌های مختلفی وجود دارند که این شیوه از زندگی را سال‌هاست پیش گرفته‌اند و زندگی سالمی را دنبال می‌کنند. یکی از مهم‌ترین و مشهورترین این ایل‌ها، عشایر شاهسون هستند که در واقع گروهی از ایل‌های آذربایجانی به شمار می‌روند و در منطقه دشت مغان و همین‌طور اردبیل زندگی می‌کنند. در این مطلب همراه ما باشید تا عشایر شاهسون را بهتر و کامل‌تر بشناسیم.

عشایر شاهسون در طول تاریخ

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

گفته می‌شود که شاهسون‌ها از سوی شاه عباس اول سازماندهی شده‌اند تا موقعیت طایفه‌های ترک قزلباش را فراهم کنند. پیش از این برخی از این طوایف به دستور نادر شاه افشار و توسط رهبری بدرخان از طایفه ساریخان بیگلو متحد شده بودند. در قرن هجدهم به دلیل رقابت‌های خانواده بدرخان، شاهسون به دو دسته تقسیم شد که بعد از آن با نام‌های شاهسون اردبیل و مشکین شهر شناخته می‌شوند.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

در زمان حکومت قاجاریه اتفاقات بسیاری در قلمروی عشایر شاهسون رخ داد، به‌خصوص آنکه در زمان فتحعلی شاه بعد از عقد قرارداد گلستان بین ایران و روس، روس‌ها در منطقه تالش و قسمت‌های شمالی مغان ساکن شدند و طبیعتاً این مسئله باعث تهدید سرزمین‌های قشلاقی شاهسون‌ها شد. علاوه بر این بر اساس عهدنامه ترکمنچای مرز‌های ایران از قسمت شمالی محدود شد و در نتیجه آن بخش‌های زیادی از منطقه قشلاقی عشایر شاهسون از بین رفت.

نحوه کوچ عشایر شاهسون

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

عشایر شاهشون ۶ درصد جمعیت استان اردبیل و ۵/ ۶ درصد جمعیت عشایر کل کشور را تشکیل می‌دهند. همان‌طور که می‌دانید یکی از ابعاد اصلی زندگی عشایر کوچ است که به دو صورت عمودی یا افقی انجام می‌گیرد. در استان اردبیل این کوچ به صورت عمودی شکل می‌گیرد و از کمترین ارتفاع که چیزی حدود متر از سطح دریاست شروع می‌شود و تا ارتفاع ۴۵۰۰ متری نیز ادامه پیدا می‌کند.

این کوچ عشایر شاهسون شامل کوچ بهاره و پاییزه می‌شود. کوچ بهاره بر اساس عرف و عادت محلی از چیزی نزدیک به ۴۵ روز بعد از سال نو آغاز می‌شود و تقریباً دو تا سه هفته زمان می‌برد، این در حالی است که کوچ پاییزه از اواسط شهریور ماه شروع می‌شود و ۴۰ تا ۴۵ روز طول می‌کشد.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

معیشت عشایر شاهسون

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

عشایر شاهسون که ترک زبان هم هستند در زندگی کوچ‌نشینی خود به دامداری در مراتع سرسبز دشت مغان می‌پردازند و گوسفند‌هایی از نژاد مغانی، ترکیب اصلی دام آن‌ها را تشکیل می‌دهد، اما این عشایر در کنار دامداری در قالی‌بافی نیز بسیار مشهور و البته ماهر هستند و قالی و قالیچه‌های بی‌نظیری را با هنر و حوصله خود خلق می‌کنند، به همین دلیل هم امروزه در کنار دامداری از طریق فروش صنایع دستی خود نیز امرار معاش می‌کنند.

هنر و صنایع دستی این عشایر تنها در بافت قالی و قالیچه خلاصه نمی‌شود. بلکه آن‌ها محصولات دیگری هم‌چون جاجیم، گیوه، پاپوش، خورجین، ورنی، جوال، دستکش، شال گردن، کلاه، توبره، جوراب، زیلو، نمد، حصیر و... را نیز تولید می‌کنند. جالب است بدانید که طرح‌های به‌وجودآمده بر روی جاجیم‌ها همگی بدون هیچ نقشه و تنها زاییده ذهن خلاق هنرمندان عشایر است.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

حالا که بحث از هنر شد بد نیست به موسیقی ایل شاهسون نیز اشاره کنیم. موسیقی متداول در زندگی این عشایر عاشیقی نام دارد و در واقع روایتی از فرهنگ شفاهی، تاریخ حماسه‌ها، رزم‌ها و رویداد‌های مهم تاریخی در منطقه آذربایجان است. اشعار عاشیق‌ها هجایی هستند و بر اساس تعداد هجا‌ها و مفهومشان نامگذاری می‌شوند. از میان مشهورترین اشعار عاشیقی می‌توان به گرایلی، قوشی، تجنیسی، بایاتی، باغلاما، خلق ماهنسی و... اشاره کرد. در کنار این، عشایر شاهسون در مراسم مذهبی و ملی، عروسی‌ها، تغزیه و... نیز انواع دیگری از موسیقی را به کار می‌گیرند.

اسکان عشایر شاهسون

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

یکی از انواع مسکن عشایر شاهسون آلاچیق‌هایی با سازه‌های چوبی است که از ۳۲، ۲۸ و یا ۲۴ چوب صیقل‌خورده به چوبوغ ساخته می‌شود و در نهایت نیز چادری شبیه به یک نیم‌کره گنبدی‌شکل را تشکیل می‌دهد. پوشش خارجی این چادر‌ها از نمد سفید تهیه‌شده از پشم گوسفندان است که با فرمول به‌خصوصی آراسته شده‌اند. این نمد‌ها توسط مردان ایل به قطعات منظمی بریده شده و بر اساس اندازه و شکل موردنظر برای چادر‌ها دوخته می‌شوند. این پوشش از ۵ قسمت اصلی با نام‌های یانلیق در طرفین، دالیق، تپه لیک و قاپی لیق تشکیل می‌شود.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

نوع دیگری از مسکن مربوط به عشایر شاهسون چیزی به نام کومه است. کومه، مسکنی طوسی رنگ شبیه دالان است که با استفاده از چوبوغ‌های جنگلی صیقل‌نشده و نمد‌های مستعمل ساخته می‌شود. این کومه‌ها غالباً به عنوان محل پخت و پز، تولید لبنیات و... مورد استفاده قرار می‌گیرند.

گردشگری عشایر شاهسون

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

همان‌طور که پیش از این نیز اشاره شد، سفر به محل زندگی عشایر شاهسون، طرفداران بسیاری در میان مسافران و گردشگران دارد. بسیاری از افراد بازدید از دشت مغان و عشایر شاهسون را از بهترین تجربیات گردشگری خود می‌دانند. امروزه تور‌های گردشگری بسیاری وجود دارند که مسافران را در بازدید از این عشایر همراهی می‌کنند.

بهترین زمان این بازدید از این محل به لحاظ هوای مناسب و مطبوع، فصل‌های بهار و تابستان است و توصیه ما این است که برای این کار چیزی حدود یک تا دو روز زمان بگذارید. لازم به ذکر است که سکونتگاه ییلاقی این عشایر حوالی کوه سبلان، رشته کوه بزگوش و حوالی شهر‌های سراب، اردبیل، مشکین شهر و هم‌چنین کناره دریاچه نئور بوده و سکونتگاه قشلاقی آنان نیز منطقه مغان هستند.

عشایر شاهسون، از اصالت تا زندگی شیرین!

طلوع حقیقت
انتشار یافته: 9
در انتظار بررسی:0
Iran, Islamic Republic of
08:37 - 1398/06/31
تورک جماعت کلا مردمان بسیار مهربان و بااحساسی هستن
پاسخ ها
بدون نام
United Arab Emirates
۱۰:۱۵ - ۱۳۹۸/۰۶/۳۱
اردبیل یکی از بهترین شهر های ایران است که میتواند از راه توریستی کلی ارز وارد کشور کند به شرط آنکه مسولین کمی رسیدگی کنن
رهگذر
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۲۹ - ۱۳۹۸/۰۶/۳۱
خخخخخخخ
United Arab Emirates
10:52 - 1398/06/31
درود بر همه عشایر نجیب و دلیر و میهن پرست ایران
پاینده باد ایران زمین
Iran, Islamic Republic of
18:21 - 1398/06/31
تو عکسا همش زن ها دارن کار میکنند ومردا فقط رو اسب ژست گرفتن
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۷/۰۲
عین واقعیت عشایره
Iran, Islamic Republic of
23:11 - 1398/06/31
یاشاسین تورک میلتی.
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج