چرا دانشمندان ایرانی برنده جایزه نوبل نمی‌شوند؟
۹۴۰۴۴۳
۲۷ آذر ۱۳۹۸ - ۱۳:۱۳
۵۵۱۶ 
چندی پیش فرصتی پیش آمد که در سفری از چند شهر کشور هلند از جمله شهر لایدن که قدیمی‌ترین دانشگاه این کشور در آن قرار دارد بازدیدی به عمل آید. از آن پس تا به امروز این مسأله به‌طور مداوم مرا آزار می‌دهد که چطور یک دانشگاه کوچک در یک شهر کوچک در لایدن، می‌تواند شانزده برنده جایزه نوبل داشته باشد، اما نه فقط ایران، بلکه مجموعه‌ای عظیم از کشور‌های اسلامی، تنها دو بار آن هم نصف و نیمه، جایزه نوبل دریافت کرده باشند.

روزنامه سازندگی - رسول جعفریان (عضو پیوسته فرهنگستان علوم): چندی پیش فرصتی پیش آمد که در سفری از چند شهر کشور هلند از جمله شهر لایدن که قدیمی‌ترین دانشگاه این کشور در آن قرار دارد بازدیدی به عمل آید. از آن پس تا به امروز این مسأله به‌طور مداوم مرا آزار می‌دهد که چطور یک دانشگاه کوچک در یک شهر کوچک در لایدن، می‌تواند شانزده برنده جایزه نوبل داشته باشد، اما نه فقط ایران، بلکه مجموعه‌ای عظیم از کشور‌های اسلامی، تنها دو بار آن هم نصف و نیمه، جایزه نوبل دریافت کرده باشند.

چرا دانشمندان ایرانی برنده جایزه نوبل نمی‌شوند؟

شاید کسی بگوید جنس ما آدم‌ها در این سو و آن سوی عالم یعنی شرق و غرب متفاوت است. پذیرفتن این امر مشکل است، چرا که ایرانیان فراوانی هستند که در حال حاضر در کشور‌های غربی، در جایگاه‌های علمی خوبی قرار دارند. ممکن است گفته شود این جایزه نوبل و امثال اینها، یک دروغ برساخته استعمار است، کما اینکه کسانی این مطلب را هم گفته‌اند.

در این باره زیاد می‌شود گفت و حتماً این مساله باید پاسخی داشته باشد. تا وقتی جواب درستی برای این سوال پیدا نکنیم، نباید از پای بنشینیم. ما باید دریابیم گیر کار ما در کجاست که نمی‌توانیم یک تکان علمی محکم به خودمان بدهیم.

در این زمینه، مطالب زیادی طی این دو قرن گفته شده است. بخش مهمی از این مباحث، حتى در غرب هم محل توجه بوده و آن‌ها از زاویه درک چگونگی تحول علمی در آن نواحی، در این باره تأمل کرده‌اند. بحث‌های فلسفی، تاریخی، و حتی دینی. در ایران هم این بحث‌ها شده است، چنان‌که بسا بحث از "علم دینی" هم یکی از همان راه‌حل‌هایی است که مطرح شده است.

البته این نظریه گوشه چشمی به این هم دارد که شکل‌گیری یک انقلاب علمی در این جا، نباید مثل غرب باشد و اینجا باید نظریات خاص خود را داشته و منطبق با دین باشد.

در اینجا روی یک نکته می‌خواهم تکیه کنم و آن اینکه ما هم کم کار نمی‌کنیم. هم دانشگاه به اندازه کافی داریم، هم کتاب زیاد می‌نویسیم، هم ناشر فراوان داریم، هم مجلات علمی پژوهشی و هم موسسات فرهنگی و تحقیقاتی. به اصطلاح جاری، تولید علم‌مان بدک نیست، و سالانه هزاران کتاب و مقاله انتشار می‌دهیم. این مسأله جدید هم نیست. ما در دوره قاجار هم زیاد نوشتیم.

آثار فراوان و بی‌شمار. اما یک نکته هست، این‌ها در چه چارچوبی نوشته شده، بیشتر در چه موضوعاتی بوده، و از علم و تحقیق و نوپژوهی چه بهره‌ای داشته است؟ ما تحت سیطره چه اصولی از نظر علمی، چه ساختاری از نظر فهم فلسفی، و چه دیدگاه شناخت‌شناسانه، به مباحث و موضوعاتی که باید بپردازیم، قرار داریم؟

زمانی که کتابی از یک شیخی مذهب دوره قاجاری را تصحیح می‌کردم، نویسنده یک مطلب مهم را مطرح کرده بود. او گفته بود که به ما شیخی مذهب‌ها، ایراد می‌گیرند که مطالب نو می‌گوییم و حرف‌های تازه می‌زنیم. نویسنده آن کتاب راست می‌گوید، شیخی‌ها کتاب‌های بزرگی می‌نوشتند، انبوهی از رسائل و متون و آثار چندجلدی. در این آثار حرف‌های نو هم می‌زدند.

چرا دانشمندان ایرانی برنده جایزه نوبل نمی‌شوند؟

نویسنده آن کتاب، محمد حسین ممقانی، در سال ۱۲۸۵ ق یعنی ۱۵۰ سال پیش می‌گوید، این چه اشکالی دارد که ما مطالب زیاد بنویسیم و حرف نو بزنیم. مگر در غرب این همه کتاب جدید و راه و رسم تازه درست نکرده‌اند. مگر همیشه باید آدم، حرف‌های کهنه و قدیمی بزند؟ پاسخ ممقانی این است که در غرب هم، کلی کار تازه شده است، اما کسی آن‌ها را بد نمی‌گوید و تازه پادشاهان آنها، از نویسندگان و مبدعان حمایت هم می‌کنند.

"شکی نیست چنانچه تصرّفات اهل این زمان را می‌بینیم، در مآکل و مشارب و عمارات و باغات و فروش و ظروف و اسباب و آلات حرب و صنعت‌ها و حرفت‌ها و کشتی‌ها و عرّاده‌ها، تصرفات عجیبه و غریبه می‌کنند که پیشتر اسمی و رسمی از آن‌ها در میان عامه مردم نبود؛ مگر اصول آن‌ها که اهل این زمان همان اصول را در دست گرفته، تصرف‌ها در آن‌ها می‌کنند که الى الان به ذهن احدی نرسیده بود.

چنانچه الان در فرنگستان کارخانه‌ها از برای بافندگی چیت و کرباس و حریر و سایر اقمشه اختراع کرده و از برای آن‌ها اسباب و آلاتی گرد قرار داده‌اند که همه به یک‌جا می‌چرخند، و یک دفعه به حرکت می‌آیند؛ به‌طوری که هم حلاجی می‌کند، و هم می‌ریسد و هم می‌بافد، و این کار هر بافنده و حلاج نیست؛ و همچنین در صنعت بخاری، کشتی‌های بخاری درست می‌کنند که دو سه روزه یک ماه را طی می‌کند، و بالون که به هوا می‌رود، و سریع‌تر از کشتی دریایی سیر می‌کند، و عرّاده‌های بخاری که در یک ساعت ده فرسخ راه می‌رود؛ و تلگراف که در چند دقیقه از همه روی زمین خبر می‌دهد و هکذا عمل چاپ، و عمل عکس که صورت به همان هیأت در شیشه می‌ماند و محو نمی‌شود.

خلاصه صنعت‌های عجیب و غریب به‌کار می‌برند که عقول اکثری از ادراک آن‌ها عاجز و قاصرند و اغلب صنعت‌کاران به همین جهت از کار افتاده‌اند. با وجود این، احدی از جولا و جوال‌باف و مکاری و سایر صنعت‌کاران و اصناف بازاری کاری با فرنگی ندارند و با آن‌ها بحث نمی‌کنند که چرا شما این صنعت‌ها را اختراع کرده، امر ما را فاسد و بازار ما را کاسد، و راه‌ها را نزدیک و کار‌ها را آسان کرده‌اید؛ بلکه همه آن‌ها دیدند که این کار‌ها بهتر و آسان‌تر از کار‌های سابق است رفتند پی آن کار".

نکته‌ای که ممقانی در مقایسه تولید آثار علمی توسط شیخیه با تولیدات غرب مطرح می‌کند، جالب است. او نوشته‌های شیخی را که از عالم هورقلیا و رکن رابع سخن می‌گفتند، با ساختن تلگراف و کشتی و ساعت و بالون و ... مقایسه می‌کند. این شگفت است. کسی نیست به او بگوید مرد مؤمن، این چه مقایسه‌ای است؟
دیروز و امروز، شما می‌توانید کسانی را داشته باشید که روزی ده خطابه ارائه دهند، دو ساعت حرف بزنند که یک مابه‌ازای جدی در عالم واقع نداشته باشد، آسمان و ریسمان را بهم ببافند و اسمش را علم و دانش و راهنمایی خلایق به سوی تمدن بگذارند.

آن‌وقت آیا مقایسه کردن این خطیبان را که هر روز افاضاتشان در کلیپ‌های مسخره منتشر می‌شود، می‌توان با تولیدات علمی جهان دیگری مقایسه کرد که هزار چشم ناظر آن‌ها را کنترل می‌کند؟ هر چند در همه جای دنیا پرت و پلا و شبه‌علم هست، اما مهم جریان غالب است.

مشکل ما در عدد تولید نشریات و کتاب نیست، مشکل ما این است که در چارچوب معارف کهنه‌ای که به اسم فلسفه و فرهنگ اطراف دین را احاطه کرده و با عنوان تقدس اجازه کوچک‌ترین تأملی را در آن‌ها به ما نمی‌دهد. کاری که ما می‌کنیم این است که مرتب حرف‌های قدیمی را بازتولید می‌کنیم. اسمش را شرح آن متون نمی‌گذاریم، ولی حقیقت چیزی بیش از شرح گذشته نیست.

چرا دانشمندان ایرانی برنده جایزه نوبل نمی‌شوند؟

ما عادت به تفکر نداریم، ما همان را که داریم، و البته گاه در عالم هورقلیا، بازتولید می‌کنیم. گاهی معقول‌تر و گاهی مسخره‌تر. کافی است برای شناخت بازتولید، به همین کتاب اسرار الشهاده ملا آقادربندی بنگرید که چطور عاشورای ابومخنف را بازتولید می‌کند و حجم آن را به صد برابر می‌رساند. ده‌ها بلکه صد‌ها مثل اسرار الشهاده در آن دوره نوشته شد.

این آقای آقادربندی مرتب هم شما را توبیخ می‌کند که اگر در این‌ها تردید کنید، به جرگه ناصبیان یا جهلا و حمقا رفته‌اید و کافر شده‌اید، و شما جاهلید و نمی‌دانید و از اسرار عالم و دقایق آن خبر ندارید. اما در وقت گذاشتن، نیرو گذاشتن، صرف امکانات، و بسیاری از مسائل دیگر، دست‌کمی از دیگران نداریم، اما در اینجا، شبه‌علم تولید می‌کنیم نه بیشتر. نباید به‌های و هوی اطرافمان توجه کنیم.

به آنچه هم که ذیل تمدن غربی رشد می‌کند، مثل پزشکی نباید دل ببندیم، هر چند همان هم مهم است، ما باید به فکر خارج شدن از چارچوب‌های قدیمی، دانش پوسیده و اندیشه‌های شکل گرفته در اطراف آن که همه چیز ما را احاطه کرده باشیم تا راهی باز شود.

انتشار یافته: 22
در انتظار بررسی:0
Netherlands
14:09 - 1398/09/27
مطلب جالبی بود و من رو روشن کرد
Iran, Islamic Republic of
15:49 - 1398/09/27
با یک نگاه به فضای مجازی میشود این نظر را قبول کرد شاید به هم ربطی نداشته باشد ولی روحیه ما مشخص میشود که اهل تولید محتوا نیستیم و فقط کپی پیست انجام می دهیم و اگر شما به دنبال مطلبی باشید، بطور حتم اکثر مطالب یک کپی ناشیانه از هم هستند.
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
اینو خوب گفتی هروقت تو استفاده از نرم افزاری چیزی به مشکل میخورم سایتهای داخلی هیچچچی نداره دو خط چرند که یکی نوشته بعد هم از روش کپی پیست کردن حتی زحمت ندادن با ادبیات خودشون بنویسند باید بری کلی انگلیسی سرچ کنی تا بفهمی چی بوده
Iran, Islamic Republic of
16:23 - 1398/09/27
ما فقط موشک نقطه زن بلدیم بسازیم
پاسخ ها
ali
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۷
خب تو از چی میسوزی
Iran, Islamic Republic of
19:08 - 1398/09/27
جایزه نوبل گرفتن سرمایه گذاری و سواد می خواد که هیچکدومشو خدا رو شکر نداریم.
Iran, Islamic Republic of
20:01 - 1398/09/27
تقصیر انگلیس جنایتکار است.که مارا برنده جایزه نوبل نمیکند.مثلا در پزشکی ما پروفسور دکتر حسن عباسی را داریم که کشف کردند خونهای ریخته شده حجامت نظام بود .آکادمی نوبل کور است این کشف بزرگ راکه کمک بزرگی به بشریت کرد را ببیند.؟.
Iran, Islamic Republic of
02:31 - 1398/09/28
چون خنگن وتنبل،،ببین نصف دنیا عربه ولی اندازه ژاپن مدال المپیک دارن،،یا اندازه ژاپن صنعت وهوش دارن،،خنگیم وتنبل ونامرد والسلام
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۴ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۹
دقیقا
نگار
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۱۲ - ۱۳۹۸/۱۰/۰۶
می دونی خودتو داری می گی؟ تافته ی جدا بافته نیستی که از خودت شروع کن.
Iran, Islamic Republic of
09:05 - 1398/09/28
بسیار مطلب پرباری بود.به نظر بنده هم راه رهایی از گذشته رهایی از گرداب تفکرات و رسوم دینی است همانگونه که اروپا دانش را به جای دین برگزید و پیشرفت حاصل شد.
پاسخ ها
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۳۳ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۸
شما اگه یه دور قرآن رو خونده باشی می بینی که دین هیچ مغایرتی با علم ندارد اتفاقا خیلی از موضوعات رو که انسان تازه کشف کرده توی قرآن نوشته.من آدم متعصبی نیستم اما با این حرف شما هم مخالفم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۲۹
ینی فقط از تفکر دینی رد بشی کافیه ؟ اراده میخواد تلاش میخواد کنار گذاشتن تنبلی میخواد که ما ایرانیا نداریم
بدون نام
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۰ - ۱۳۹۸/۰۹/۳۰
ببین عزیز من هرچی که علم بهش رسیده قبلا در قرآن بیان شده اما به شکلی بیان شده که هیچکی متوجه نشه و بعدا که علم بهش میرسه، مردم بفهمند که اینها قبلا در قرآن آمده و به قرآن ایمان بیارند.
اینا چیزایی بود که توی مدرسه به ما یاد دادند!
Iran, Islamic Republic of
09:59 - 1398/09/28
آخه ما کجای علم دنیا هستیم باس قبول کنیم که در برابر علم و تکنولوژی اروپا و امریکا هیچی نیستیم
الکی خودمون رو بزرگ نکنیم
ما هیچی نیستیم
United States
17:31 - 1398/09/28
یه اینترنت رو به مردم نمیبینید میخوایید تولید علم کنن؟؟
Iran, Islamic Republic of
02:39 - 1398/09/29
اول اینو بگم حساب ستون پنجمی ها و مارهای در آستینی که زبان فارسی می دانند و اصلا شغل شون. اینه که بر ضد ایرانیان بنویسند و نا امید کنند را جداست .

و.اما بین خودمون اول که کی می تونه انکار کنه دوران شکوهمند علمی مسلمانان واقعا برای جهانیان الهام بخش و مفید بود ؟
از رازی و این سینا و خیام و......

بابا اینا خیلی از کشفیاتشون رو از روی کتابهای ما در دوران بی صاحابی برداشتند ،کپرنیک کلا یافته های خواجه نصیر رو کپی کرده و همینطور ابوریحان رو کسی دیگر .




اما دانشمندان اون موقع اول درس اخلاق می خواندند ،روحانی بودند ، الان از همون اول به فکر پول و خارج رفتن اند

استاد ما خودش سالهای سال فرانسه بود. گفت به ما نوبل نمی دهند خیلی حق مون رو می خورند اما خب شاید ما هم تا خودمون موندیم به خارجی ها جایزه ندهیم .

گفت دانشمند ایرانی درباره ی فتوسنتز اصلا نظریه ی جدید و نو و جالب داده. گفت آشکارا نادیده ش گرفتن .
Iran, Islamic Republic of
02:49 - 1398/09/29
تمام دانشمندان جهان اذعان دارند که ما زیباترین و باهوشترین و نجیب ترین و دلیرترین و افتخارآفرین ترین نژاد در سراسر جهان هستیم اما متاسفانه این عربها و ترکها و افغانیها و انگلیسیها و روسها و یهودیها و چینیها و امریکاییها و اروپاییها و گبری ها و سایرین ما رو اینجوریمون کرده اند چون هیچکس در دنیا چشم دیدن افتخارات ما را ندارد و همش دارند توی زندگی به ما ضربه میزنند. خدایا خودت نجاتمون بده. خدایا به دادمون برس. خدایا لعنتشون کن. خدایا سوسکسون کن.
Iran, Islamic Republic of
08:08 - 1398/09/30
چون مفت خور و كپي كار هستند
تمام مقالات و پايان نامه ها همگي كپي هستند
Iran, Islamic Republic of
08:37 - 1398/09/30
مریم میرزاخانی که همین چند سال پیش برنده نوبل ریاضی شد فقط چون ریاضی نوبل نداره با یه عنوان دیگست که فرقی هم نمی کنه
Iran, Islamic Republic of
17:14 - 1398/10/05
آره کوروش میهن نابود کن. تقلبی. تو هم دقیقا یکی از اون عقده ایا هستی. مهم اینه که خیلی خوب می دونی. ایران چه حق بزرگی گردن امثال تو داره

از مولانا و نظامی که توسط یک عده دزدیده شدند تا این سینا و فارابی و .... که هزار تا مدعی دارند

جونت در بیاد
Iran, Islamic Republic of
01:24 - 1398/10/07
جرات داشته باش بگو مغولم ،چرا نام کوروش رو بر وجود کثیف ات می گذاری ؟!!!!!!

امثال تو یا باید تو.کارخانه ی پماد سازی کار کنند یا یخ سازی. بدجوری بوی سوختگی ات بلند شده !!!!!
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج