راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
۱۱۰۶۶۹۷
۲۲ فروردين ۱۴۰۰ - ۰۹:۲۳
۹۹۳۱
نظریه‌های مختلفی درباره آرامگاه کوروش و جایگاه پیکر او وجود دارد. آن‌ها را با هم مرور کنیم.
عصر ایران - محسن ظهوری: شبیه یک خانه است؛ خانه‌ای بر فراز سکوهای بلند. تصورمان دور از واقعیت هم نیست؛ اینجا را واقعا مثل یک خانه ساخته‌اند؛ خانه‌ای ابدی برای یکی از مشهورترین شخصیت‌های تاریخ جهان؛ کوروش دوم ملقب به کوروش بزرگ بنیانگذار سلسله هخامنشیان.
 
راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
 
«ای انسان. من کوروش پسر کمبوجیه هستم، که شاهنشاهی پارس را بنیاد کردم و شاه آسیا بودم. پس به این آرامگاه، بر من رَشک مبر.»
 
«آریانوس» مورخ یونانی در کتاب «لشگرکشی اسکندر» می‌گوید این نوشته بر مقبره کوروش بزرگ حک شده بود؛ بر آرامگاه پادشاهی که در طول سی سال، پهنه وسیعی از قاره آسیا را زیر فرمان برد و وسیع‌ترین امپراتوری جهان باستان را شکل داد. آرامگاهی بدون نقش و کتیبه، ساده و بی‌پیرایه. سنگی بر سنگ نهاده‌اند تا این مقبره را به ارتفاع ۱۱ متر بالا ببرند.
 
امروز می‌دانیم که «آریانوس» اشتباه کرده؛ نوشته‌ای با این مضمون نمی‌توانسته در آرامگاه بنیان‌گذار هخامنشی باشد چراکه اصطلاح «رَشک بردن» تنها در آرامگاه‌های یونانی به کار می‌رفته و در ایران دیده نشده. گرچه، احتمالا نوشته‌هایی در این آرامگاه بوده. طبیعی هم هست، مگر می‌شد هخامنشیان برای مهم‌ترین آرامگاه خود توضیحی ننویسند؟ شاید متن‌شان نزدیک به چیزی بوده که «استرابون» تاریخ‌دان یونانی در کتاب «جغرافیا»ی خود گفته: «اینجا آرامگاه من، کوروش شاهنشاه است.»
 
نمی‌دانیم کوروش چطور و کجا درگذشت. آیا طبق گفته «گزنفون» به مرگ طبیعی مرده یا بنا به نوشته «هرودوت» در جنگ با ماساژت‌ها در شرق دریای خزر؟ اما می‌دانیم که این مقبره در استان فارس را از آن او دانسته‌اند؛ در دشتی به نام «مُرغاب» که کوروش کاخ‌های «پاسارگاد» را در آن‌جا ساخت. محوطه وسیعی که در گذشته باغی بود بزرگ در دشتی پهناور و حاصلخیز. می‌گویند احتمالا کوروش، خود فرمان ساخت آرامگاهش را در این محل داده.
 
آرامگاهی که مرمرهای سفید و بزرگش از کوه‌های شمالی سیوند در ۳۰ کیلومتری جنوب پاسارگاد به اینجا آمده‌اند. تخته سنگ‌‌هایی که شش سکو را ساخته‌اند تا اتاقی از سنگ روی‌شان قرار گیرد. تکه‌های بزرگ سنگ، تراش خورده، و چنان با دقت و ظرافت و بدون استفاده از ملات به هم متصل شده‌اند که هنوز هم پس از گذشت این همه سال، گزند آن‌چنانی به مقبره وارد نشده. گرچه این سنگ‌ها در گذشته با بست‌هایی فلزی به هم متصل می‌شدند که به بست دم‌چلچه‌ای معروف‌اند و امروز اثری از آن‌ها نیست. جای سوراخ‌های دزدیده شدن‌شان هنوز روی بنا مانده.
 
راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
 
اتاق آرامگاه حدودا ۳ در ۲ متر است با کمی بیش از ۲ متر ارتفاع. درون آن خالی است و جای حفره‌هایی در ورودی آن به ما خبر می‌دهد که روزگاری دری سنگی داشته که امروز نیست. نشانه‌ای از تخریب‌هایی که در طول سال‌ها بر سر این بنا آمده.
 
تاریخ‌نگاران می‌گویند وقتی اسکندر به اینجا رسید متوجه تخریب آرمگاه شد و دستور داد تا دیگر کسی به مقبره بی‌حرمتی نکند. نمی‌دانیم این‌ها واقعیت است یا افسانه، اما می‌دانیم آرامگاه کوروش کم‌کم از یادها رفت. با سقوط سلسله هخامنشیان، دیگر کسی نبود تا از این محوطه پاسداری کند. پس از مرگ اسکندر، سلوکیان دو قرن‌ونیم بر فلات ایران حکمرانی کردند و پس از آن اشکانیان و ساسانیان آمدند که روی هم ۹۰۰ سال حکمران این سرزمین بودند. با گذشت این همه سال، وقتی مسلمانان از شبه‌جزیره عربستان به ایران تاختند، دیگر مردم کسی را به نام کوروش به یاد نداشتند. این آرامگاه به مرور مقبره مادر سلیمان نام گرفت و زنان برای نذر و نیاز به زیارتش می‌رفتند.
 
در طول سال‌ها دزدان مقبره و حاکمان گوناگون، هر یک چیزی از این محوطه برداشتند و آن‌چه باقی ماند، خود بنای سنگی است که تکه سنگ رأس سقف شیروانی‌شکلش را هم شکسته‌اند و دیگر نیست. اما نبودن همین تکه سنگ، منجر به ارائه نظریه‌ای درباره آرامگاه شد.
 
راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
 
«علی سامی» باستان‌شناسی بود که سال ۱۳۳۸ در حال کاوش در محوطه پاسارگاد خواست تا درخت انجیری که روی آرامگاه روییده بردارد. با برداشتن این درخت، حفره‌ای پیدا شد که به دورن شیروانی راه داشت. سال‌ها قبلش «فرصت‌الدوله شیرازی» نویسنده‌ای که در دوره ناصرالدین‌شاه به دیدن این آرامگاه آمده بود با کشیدن این تصویر، این‌طور حدس زده بود که احتمالا بالای سقف خالی است و جایگاه تابوت:
 
«سقف آن از طرف بیرون شیب‌بامی است، ولی از درون مسطح است؛ لهذا از پشت این سقفِ مسطحِ اندرون، تا زیر مقعر سقف بیرون، خالی است به شکل مثلث، و آنجا محل دفن مرده بوده و در زمان‌های گذشته پشت‌بام را سوراخ کرده و سنگ‌هایش را شکسته‌اند. بعضی از اهالی که از آنجا بالا رفته، آن دخمه را دیده‌اند، مذکور بودند که در آن تابوت از سنگ نهاده‌اند و مرده در آن تابوت بوده.»
 
«علی سامی» کاوش را روی آرامگاه ادامه می‌دهد و زیر شیروانی سقف، فضایی خالی پیدا می‌کند. او این‌ مکان را محل دفن کوروش می‌نامد؛ یعنی درون خرپشته و زیر شیروانی. احتمالی که بعید به نظر می‌رسد؛ می‌دانیم فضای بین سقف اتاق تا زیر شیروانی باید خالی می‌ماند تا اتاق، سنگینی سنگ‌های شیروانی را تاب آورده و فرو نریزد. پس پیکر کجا بوده؟ «آریانوس» مورخی است که ادعا می‌کند درون اتاق را در زمان فتح پاسارگاد توسط اسکندر دیده. او می‌گوید پیکر کوروش درون آن قرار داشته:
 
«در داخل اتاق یک تابوت طلایی وجود داشت که پیکر کوروش را درون آن قرار داده بودند. یک نیمکت نیز با پایه‌هایی از طلا در کنار تابوت قرار داشت.»
 
امروز نه‌تنها اثری از هیچ‌کدام این‌ها نیست، بلکه محرابی اسلامی هم درون اتاق حک شده. چرا؟ بهتر است ببینیم آرامگاه در زمان خود به چه صورت بوده.
 
راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
 
انیمیشنی از بازسازی مقبره کوروش وجود دارد که آرامگاه را درون تالاری ستون‌دار نشان می‌دهد. این بازسازی اشتباه است، اما اول سری به عکس‌های قدیمی بزنیم و بعد بفهمیم چرا این اشتباه است.
 
تصویری از سفرنامه «آلبِرشْت ماندِلْسلو» جهانگرد آلمانی به‌جا مانده، مربوط به سال ۱۰۱۷ خورشیدی  و در عهد صفویه. آرامگاه را بدون دقت کشیده، اما ستون‌هایی نیمه هم در اطراف آرامگاه ترسیم شده که امروز اثری از آن‌ها نیست. این‌ها را در دیگر تصاویر قدیمی مقبره هم می‌بینیم؛ مثلا در تصویری که «اوژن فلاندن» نقاش فرانسوی در عهد «محمدشاه» قاجار از آرامگاه ترسیم کرده. سال ۱۲۱۹ خورشیدی. حدود ۳۰ سال قبل از این نقاشی، تصویری هم داریم که «جیمز موریه» دیپلمات بریتانیایی در عهد فتحعلی‌شاه قاجار آن را کشیده. اینجا ستون‌ها را به همراه سنگ‌هایی پراکنده می‌بینیم با پلکانی در جلوی آرامگاه. این هم عکسی از «دیوید استروناخ» باستان‌شناس اسکاتلندی که در دهه ۴۰ از آرامگاه گرفته. و همین‌طور عکس‌هایی دیگر تا روزی که دیگر اثری از این ستون‌ها نیست. تمام این ستون‌ها و دیوارها سال ۱۳۵۰ توسط گروه باستان‌شناسی ایتالیایی از کنار آرامگاه جمع شد. چرا؟ چون این ستون‌ها در اصل متعلق به کاخ‌های پاسارگاد بوده و بعدها در دوره حکمرانانی اتابکان در فارس دورتادور آرامگاه جای گرفتند. آن‌ها آرامگاه کوروش را که گمان می‌کردند مقبره مادر حضرت سلیمان است، تبدیل به مسجد کرده و آن را مقدس می‌دانستند. به همین دلیل هم در سال ۱۳۵۰ جمع شدند؛ کاری که امروز آن را درست نمی‌دانند چراکه بخشی از تاریخ آرامگاه به حساب می‌آمده.
 
«ارنست هرتسفلد» باستان‌شناس آلمانی طرحی از آرامگاه را در دوره رضاشاه ترسیم کرده؛ ستون‌ها دورتادور بنا جا گرفته‌اند و دور تا دور مقبره هم خط‌هایی کشیده به علامت دیوارهای مسجدی که آرامگاه را احاطه کرده بود. حالا با حذف این‌ها، مقبره تک‌وتنها بر زمینی مسطح قرار گرفته. آیا در گذشته هم به همین صورت بوده؟
 
می‌دانیم که پاسارگاد باغی بوده زیبا. باغی که گرچه امروز نیست اما تقریبا می‌دانیم به چه صورت بوده. باغی بزرگ که کاخ‌ها درون آن قرار داشتند و آرامگاه کوروش هم در کنار درختان ساخته شده بود. جایی که تا پایان هخامنشیان همچنان مهم و مقدس ماند و از یادها رفت تا حدود سال ۱۱۹۰ خورشیدی یعنی دوره فتحعلی‌شاه که پژوهشگران و باستان‌شناسان دوباره به هویتش پی بردند. از آن زمان تا امروز این مقبره به یکی مهم‌ترین آثار باستانی جهان تبدیل شده.
 
 
راز‌های آرامگاه کوروش بزرگ
انتشار یافته: 40
در انتظار بررسی:24
Iran (Islamic Republic of)
10:15 - 1400/01/22
جاوید باد اندیشه کورش بزرگ .
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۰:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
زنده باد کوروش کبیر زنده باد پرسپولیس کبیر
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۱:۳۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
بر طبق نوشته گزنفون وهرودت مقبره کوروش در همدانه و در همدان به خاڪ سپرده شده
واین جعلی است
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۲:۴۹ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
اگه تونستی برای فرزندت شناسنامه با نام کوروش گرفتی آنوقت بگو جاوید باد کوروش کبیر
تاج کبیر آسیا
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۲۲ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
10:39 چرا شما میخوایید خودتونو به کوروش ربط بدید
مات
Iran (Islamic Republic of)
۲۲:۲۵ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
12:49بچه با اسم کوروش کمه چون طرز فکرا غربی شده و السانا لیوانا راسانا میزارن برا خودشون ربطی ب محدودیت یا ممنوعیت نداره ،الکی جو ندیدن
واداری
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۵۲ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۳
بابا ول کنید کورش میشه آب و نون برای ما *** خجالت بکشین
Iran (Islamic Republic of)
10:21 - 1400/01/22
صدای گوینده خیلی بد بود
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۴۲ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
کوروش افتخار ایران تا ابد
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۴۴ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
اسم پسرم رو با افتخار گذاشتم کوروش
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۷:۵۰ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
تقدیم به کوروش
همه عمر برندارم سر از این خمار مستی
که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی
تو نه مثل آفتابی که حضور و غیبت افتد
دگران روند و آیند تو همچنان که هستی
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۰۲:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۳
درود بر شما ، شعر تقدیمی بسیار زیبا ست
Iran (Islamic Republic of)
10:30 - 1400/01/22
با اون حالت سنگی ساده چقدر عظمت و حرف داره این یعنی بزرگی محبوبیت
Iran (Islamic Republic of)
10:30 - 1400/01/22
40کشور دراختیار ایران بود....
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۳:۲۶ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
ما باید رو به ملی گرایی ایرانی بیاریم.
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۴:۰۶ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
اره جون خودتت اگ تاریخ و تمدن مصر داشتین لابد ادعای خدایی میکردی الان
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۲۱:۲۴ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
هرکسی کو دور ماند از اصل خویش ... بازجوید روزگار وصل خویش .
بزرگی و عظمت واقعی ایران ، زمانی برمیگردد که به اصل خود برگردیم .
کیانا
Iran (Islamic Republic of)
۰۰:۵۷ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۳
الانم میفته دست چین
Iran (Islamic Republic of)
10:52 - 1400/01/22
هم خود کوروش عشق هم رازهاش
Iran (Islamic Republic of)
10:58 - 1400/01/22
چی بود چی شد
Germany
12:20 - 1400/01/22
درود بر کوروش بزرگ، هویت و اصالت مردمان ایرانزمین
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
12:43 - 1400/01/22
مایه افتخار ما
زنده باد کوروش
Iran (Islamic Republic of)
12:48 - 1400/01/22
کوروش پسر کمبوجیه نبود
Iran (Islamic Republic of)
12:56 - 1400/01/22
با تشکر از برترینها که این مطالب رو چاپ میکنه
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۱۶:۳۰ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
شاید هم مقبره حضرت سلیمان بوده ؟
خدا می داند !؟
Iran (Islamic Republic of)
14:39 - 1400/01/22
روحش شاد . ایران چه عظمتی داشته
Iran (Islamic Republic of)
14:50 - 1400/01/22
درود و رحمت خدا بر شاه شاهان کورش بزرگ افتخار ایران زمین .
Iran (Islamic Republic of)
15:02 - 1400/01/22
فرمان دادم تا بدنم را بدون تابوت و مومیایی به خاک بسپارند تا اجزا وجودم ذره ای از خاک کشورم را تشکیل دهد.
کوروش بزرگ
Iran (Islamic Republic of)
15:12 - 1400/01/22
خیلی عالی بود
از برترینها تشکر کنم و تقاضا دارم که بیشتر از اینگونه مطالب بذارید که مارو با اصالت خودمون آشناتر میکنه. ...
Iran (Islamic Republic of)
16:55 - 1400/01/22
تا لحظه‌ای ‌که به گذشته‌مان وابسته باشیم...
آینده‌ای نخواهیم داشت.
اندلس،آزتک،عثمانی،امپراتوری بریتانیا،هخامنشیان و... تنها نمونه هایی هستند از حکومت هایی که به دلیل دلبستگی به گذشته پر افتخارشان به نابودی کشانده شدند
Iran (Islamic Republic of)
16:59 - 1400/01/22
درود و صد درود به روان پاك ونام نیكش كه
باعث افتخار وعزت ایرانیان است
روحش شاد راهش ادامه دارد،و به كوری چشم دشمنان در قلب ایرانیان همیشه جاوید خواهند ماند
Iran (Islamic Republic of)
17:02 - 1400/01/22
فرمانروایی به شیوه ای نیک ووالاازهرکاری برتراست
Iran (Islamic Republic of)
18:07 - 1400/01/22
هیچ سندی وجود ندارد که اینجا قبر کوروش باشد،بعضی‌ها میگن قبر مادر حضرت سلیمان است که تازه اونم سند نداره.
Iran (Islamic Republic of)
18:22 - 1400/01/22
روحت شاد پادشاه بزرگ ایران زمین
Iran (Islamic Republic of)
18:37 - 1400/01/22
البته اینجا متعلق به کوروش نیست
پاسخ ها
بدون نام
Iran (Islamic Republic of)
۲۲:۰۱ - ۱۴۰۰/۰۱/۲۲
خیلی زور زدی بحث رو به جاهای الکی بکشی مردم فهمیدن شماها کی هستین
Iran (Islamic Republic of)
21:51 - 1400/01/22
زنده باد کوروش کبیر
زنده باد آئین پاک آریائی
پاینده باد ایران سرزمینم
درود
Iran (Islamic Republic of)
22:38 - 1400/01/22
درود بر کوروش کبیر
Iran (Islamic Republic of)
23:55 - 1400/01/22
میگن همان ذوالقرنین است که خدا هر سبب وقدرتی بهش عطا کرده.
Iran (Islamic Republic of)
07:45 - 1400/01/23
قابل ستایشی کوروش بزرگ خداوند همه قدرتی به شما اعطا کرد
نام:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز: 450
قوانین ارسال نظر
بانک اطلاعات مشاغل تهران و کرج